نگارنده در اين مقاله انتخاب رشته را با مفهوم اصلي آن مورد بررسي قرار داده‌است و به تعريف "رشته اصلي" و "رشته فرعي" به مفهوم آكادميك كلمه پرداخته‌است و راهنمايي‌هاي سودمندي به دانشجوياني كه در مورد انتخاب رشته اصلي خود تصميم گيري مي‌كنند ارائه مي‌دهد.

"مانند بيشتر مردم، سالي كه رشته تحصيلي ام را انتخاب كردم را به خوبي به ياد دارم. در حقيقت، سه بار تصميم گيري كردم."
دكتر ديويد برانلي (2)، پروفسور تاريخ هنر در دانشگاه پنسيلوانيا
http://www.college.upenn.edu/curriculum/major_choosing.html
پروفسوري در دانشگاه بران به كلاس خود در دانشكده واقع در ردآيلند مي گويد: تنظيمات كوچك موجب كار يك موتور عظيم مي شوند؛ دانشجوي هنري جزوه آناتومي مي نويسد؛ دانشجوي رشته موسيقي در دانشگاه مري واشنگتن ويرجينيا؛ دانشجويي از دانشگاه كارنگي ملون مدالي برروي خودروي برنده جايزه اي كه گروه او براي رقابت ها از پنسيلوانيا به نوادا آورد نصب مي كند.

با وجود حق انتخاب از ميان صدها رشته اصلي و هزاران كالج و دانشگاه، چگونه بايد تصميم گرفت كه چه رشته اي را در كجا بخوانيم؟ براي برخي، تصميم اول كجا است - مثلا در دانشگاهي بزرگ و فراگير يا در يك كالج كوچك هنر، يا در موسسه آموزشي تخصصي اي با برنامه هايي در رشته هاي مهندسي يا فناوري يا علوم كامپيوتري؛ در مركزي كه كمك هاي مالي تخصيص مي دهد؛ يا در مركزي با فعاليت هاي فوق برنامه خاص مانند فرصت بازي در تيم فوتبال، يا اشتغال در شبكه راديو يا تلويزيون، روزنامه، تئاتر يا فيلم هاي توليدي دانشكده. اما براي بسياري ديگر، كار جستجوي كالج با تعيين رشته اصلي مورد نظر و يافتن بهترين جا براي تحصيل در آن رشته آغاز مي شود.

بر خلاف ساير نظام هاي آموزشي ملي كه در آنها رشته تحصيلي افراد در كالج را رشته دبيرستاني يا امتياز آزمون ورود به دانشگاه آنها تعيين مي كند، متقاضيان تحصيل در مقطع ليسانس در كالج ها و دانشگاه هاي ايالات متحده به طور معمول مي توانند از ميان طيف كاملي از مراكز آموزشي و رشته هاي اصلي دانشگاهي انتخاب كنند. البته، در موسسات گزينشي سطح بالا، رقابت براي پذيرش بسيار سخت است و فقط تعداد اندكي از دانشجويان ممتاز امكان ورود پيدا مي كنند. حتي در موسساتي كه كمتر گزينشي هستند، پيش نيازهاي پذيرش در برخي از رشته هاي اصلي - براي مثال پرستاري يا مهندسي - سختگيرانه تر و رقابتي ترند. با اين حال، طيف گزينه ها براي متقاضيان آموزش عالي به طور كلي بسيار وسيع است.

رشته اصلي دانشگاهي دقيقا چيست؟

تارنماي اينترنتي دانشگاه استانفورد مي گويد، "رشته اصلي زمينه اي است كه در دوره ليسانس در آن متخصص مي شويد. انتخاب شما تعيين كننده زمينه آكادميكي است كه بخش عمده اي از وقت و انرژي آكادميك شما را به خود اختصاص خواهد داد. پس از گذراندن دروس لازم، موفق به دريافت مدرك ليسانس مي شويد. رشته اصلي شما اين فرصت را فراهم مي آورد تا با پرورش مهارت هاي فكري، توانايي هاي خود در فهم موضوع، از دروس پايه گرفته تا دروس پيشرفته را به نمايش بگذاريد. رشته تحصيلي تصميم شخصي مهمي است."
[http://www.stanford.edu/~susanz/Majors.html]

وقتي دانشجو رشته اصلي خود را انتخاب مي كند، او وارد قراردادي با كالج مي شود تا دروس تجويز شده كه متشكلند از هم الزامات تحصيلي كلي (الزامات دانشگاهي) و هم الزامات آكادميك رشته اصلي را با موفقيت پست سر بگذارد. به عبارت ديگر، برنامه آموزشي دانشگاه شامل فقط دروس مربوط به رشته اصلي نمي شود. در واقع، تا 50 يا 60 درصد از كل كار مي تواند مربوط به دروس عمومي و رشته هاي انتخابي باشد؛ مثلا رشته هايي كه دانشجو از ميان طيف گسترده اي از گزينه هاي داخل و خارج رشته اصلي انتخاب مي كند. درصد دروس عمومي در مقايسه با دروس تخصصي با توجه به مركز تحصيلي و خود رشته اصلي متغير است؛ اما تكميل برخي از دروس عمومي در تمام موسسات الزامي است. آموزش مقطع دوره ليسانس در ايالات متحده ريشه در يك سنت علوم مقدماتي داشته كه اهميت بسيار زيادي براي تحصيلات عمومي قائل است. هدف تمامي مدارك مقطع ليسانس ايجاد و پرورش مهارت هاي فكري حياتي و توان يادگيري چگونگي يادگيري و همچنين مهارت در رشته آكادميك خاصي در هر دانشجو است.

در بسياري از موسسات، دانشجويان مي توانند هم يك "رشته اصلي" و هم يك "رشته فرعي" تحصيلي انتخاب كنند. رشته فرعي معمولا ارتباط نزديكي با رشته اصلي دارد؛ مثلا رشته اصلي دانشجويي مي تواند ادبيات انگليسي و رشته فرعي او تئاتر باشد؛ يا رشته اصلي او تاريخ و رشته فرعي او علوم سياسي و يا بالعكس. تعداد كمي از دروس رشته فرعي براي فارغ التحصيل شدن الزامي است و معمولا به عنوان واحدهاي ضروري رشته اصلي (در صورت مرتبط بودن) "لحاظ" مي شوند.

در برخي از موسسات، دانشجويان با همكاري نزديك با يك مشاور آكادميك مي توانند رشته اصلي خاص خود را طراحي كنند. شمار رو به رشدي از دانشجويان دوره هاي ليسانس رشته هاي اصلي دوگانه انتخاب مي كنند. به عبارت ديگر، آنها با برآوردن شرايط دو رشته اصلي فارغ التحصيل مي شوند. اين رشته هاي اصلي مي توانند با يكديگر مرتبط باشند - براي مثال، دو رشته اصلي در علوم اجتماعي، مانند تاريخ و جامعه شناسي. يا مي توانند كاملا متفاوت باشند - مثلا زيست شناسي و ادبيات. دانشجويان معمولا بيش از يك رشته اصلي انتخاب مي كنند تا براي حضور در بازار كار يا رقابت بهتر در مقطع فوق ليسانس آمادگي بيشتري به دست بياورند. اما در برخي از موارد هم دانشجويان بنا به علائق شخصي دو رشته اصلي انتخاب مي كنند. در برخي از موسسات، دو رشته اصلي را مي توان به طور همزمان انتخاب كرد و در برخي ديگر، دو رشته اصلي بايد يكي پس از ديگري انتخاب شوند. به طور كلي، مدت زمان تحصيل كمي طولاني تر خواهد شد چون دانشجويان تحصيل دروس رشته اصلي دوم را از همان ابتدا شروع نمي كنند. تعداد قابل توجهي از واحدهاي عمومي و حتي انتخابي در فارغ التحصيل شدن از رشته دوم لحاظ مي شوند.

تمامي موسسات آموزشي شرايط و دروس لازم براي فاق التحصيل شدن دانشجويان را به وضوح شرح مي دهند. دانشجويان معمولا پيش از آغاز هر ترم با يك مشاور آكادميك ديدار كرده كه اين اطلاعات را در اختيار آنها قرار مي دهد. اغلب موسسات همچنين ابزاري براي كمك به دانشجو، مانند فهرست واحدهاي لازم براي اخذ مدرك در اختيار او قرار مي دهند.

رشته اصلي را در چه زمان بايد انتخاب كرد؟

برخي از دانشجويان در هنگام ورود به كالج دقيقا مي دانند كه در چه رشته اي قصد تحصيل دارند، برخي فكر مي كنند مي دانند، برخي هم اصلا نمي دانند. بيشتر دانشجويان حداقل يك بار تغيير رشته مي دهند.

از آنجايي كه تقريبا دو سوم دانشجويان مقطع ليسانس در ايالات متحده تا پيش از فارغ التحصيل شدن حداقل يك بار تغيير رشته مي دهند و شايد حتي تا چهار يا پنج رشته اصلي را تا پيش از انتخاب نهايي مد نظر قرار مي دهند، ترجيح تعدادي از موسسات بر اين است كه دانشجويان تا پيش از آغاز تحصيل در كالج اقدام به انتخاب رشته نكنند. حتي در موسساتي كه دانشجو بايد در زمان درخواست پذيرش انتخاب رشته كند، دانشجويان معمولا مي توانند گزينه "اعلام نشده" را انتخاب كنند.

در حالي كه فرصت دانشجويان براي انتخاب رشته اصلي نامحدود نيست - بيشتر دوره هاي ليسانس در يك دوره چهار ساله با گذراندن 120 واحد به پايان مي رسند (به ستون هاي فرعي مراجعه نماييد) - آنها معمولا تا پايان سال دوم فرصت تصميم گيري داشته تا بتوانند مدرك خود را به موقع دريافت كنند. البته دانشجوياني كه وارد مدارس عالي دو ساله مي شوند بايد رشته اصلي خود را خيلي زودتر انتخاب كنند. و انتخاب هر چه زودتر براي دانشجوياني كه رشته اصلي آنها در زمينه هايي است كه مستلزم كار عملي (مثلا رشته هاي فني سطح بالا يا برخي رشته هاي در زمينه بهداشت) زيادي يا گذراندن واحدهاي پيش نياز (دروس پايه كه بايد قبل از انتخاب دروس پيشرفته گذرانده شوند) باشد بهتر است.

رشته اصلي را چگونه بايد انتخاب كرد؟

برخي از افراد علاقه وافري به يك زمينه بخصوص دارند. برخي هم زمينه اي دارند كه در دبيرستان در آن سرآمد بوده اند. برخي براي زندگي حرفه اي خود هدفي دارند كه رشته اصلي آنها را تعيين مي كند؛ مثلا پرستاري، معلمي يا مهندسي. اما بسياري از دانشجويان واقعا نمي دانند. در حالي كه ايده كلي اي از آنچه مي خواهند پس از كالج انجام دهند دارند، ايده روشني از زمينه اي كه به رسيدن به آن هدف كمك مي كند ندارند. و معمولا يك رشته اصلي خاص هم براي رسيدن به پيشه بخصوصي وجود ندارد. در حقيقت، بسياري از موسسات تذكر مي دهند كه انتخاب پيشه و انتخاب رشته اصلي دو فرايند متفاوت و مجزا هستند.

بيشتر اساتيد معتقدند كه در انتخاب رشته اصلي، دانشجو بايد حرفه مورد نظر، توانايي ها، و نحوه يادگيري مورد علاقه خود را مد نظر قرار دهند. برخي از بهترين منابع براي كمك به دانشجويان در انتخاب رشته اصلي را خود كالج ها و دانشگاه ها عرضه مي كنند. تعداد زيادي از موسسات اطالاعات و ابزار فراواني براي كمك به دانشجويان در انتخاب رشته اصلي در سايت هاي اينترنتي خود درج مي كنند. در حالي كه برخي از سايت هاي موسسات آموزشي به برنامه ها و خدمات موسسه اختصاص دارند، بسياري ديگر اطالاعات كلي و مفيدي كه مي توانند در مورد هر كالجي به كار بسته شوند درج مي كنند (به ستون فرعي مراجعه نماييد).

موارد زير از جمله رايج ترين پيشنهادات است:

· خودتان را بشناسيد. نقاط قوت و ضعف آكادميك شما چيست؟ از چه لذت مي بريد؟ به چه چيزهايي علاقه داريد؟ ارزش هاي شما چه هستند؟ اهداف شما بلافاصله پس از فارغ التحصيل شدن چيست - اشتغال يا تحصيل در مقطع فوق ليسانس؟

· شخصيت يا علائق فردي خود را مورد ارزيابي قرار دهيد. در صورتي كه فرصت هاي مورد نظرتان توسط دبيرستان يا شهر شما فراهم نمي شود، مي توانيد مراتب را با مركز مشاوره/اطلاعات تحصيلي ايالات متحده (3) واقع در كشور خود در ميان بگذاريد. وزارت امور خارجه ايالات متحده از طريق برنامه EducationUSA خود بيش از 450 مركز در 170 كشور دارد [http://www.educationusa.state.gov].

· از تارنماهاي اينترنتي دانشكده هاي دانشگاه ها ديدن كنيد. ببينيد كه رشته هاي اصلي و دروس پيش نيازيشان كدامند. برخي از كالج ها خلاصه مواد مورد تدريس دروس خود را در تارنماهايشان درج مي كنند. هر چه بيشتر در مورد انواع دروس و شرايط دريافت مدرك اطلاع كسب كنيد بهتر است.

· پس از ورود به ايالات متحده به دانشكده ها مراجعه و با پرسنل و دانشجويان صحبت كنيد.

· به مراكز حرفه و پيشه كالج ها مراجعه و گزارش هاي آنها در خصوص مشاغلي كه فارغ التحصيلان اخيرا يافته اند و اينكه رشته اصلي آنها چه بوده را بررسي كنيد.

· پس از نام نويسي، دروس و دانشكده هاي مختلف را امتحان كنيد. در مورد اساتيدي كه رشته هاي اصلي را تدريس مي كنند و اينكه چه نوع دانشجوياني در اين رشته ها نام نويسي مي كنند اطلاعات كسب كنيد.

· در صورتي كه متوجه شديد كه در انتخاب رشته اصلي خود اشتباه كرده ايد، نگران نباشيد. اغلب دانشجويان كالج هاي ايالات متحده رشته اصلي خود را تغيير مي دهند. در رشته اصلي اي كه به آن علاقه نداريد يا انگيزه كافي به شما نمي دهد باقي نمانيد.

· انتخاب پيشه را با انتخاب رشته اصلي اشتباه نگيريد. هر رشته اصلي اي مي تواند شما را براي شماري از مشاغل مختلف آماده كند. همانگونه كه دانشگاه واشنگتن در تارنماي خود ذكر كرده، "تحصيلات دانشگاهي به شما كمك مي كند تا براي بازار كار آماده شويد، اما شما را به پيشه بخصوصي محدود نمي سازد" [www.washington.edu/students/ugrad/advising/majchoos.html].

نقطه نظرات مطرح شده در اين مقاله لزوما منعكس كننده ديدگاه ها و سياست هاي دولت ايالات متحده نيستند.

موضوع این مطلب : انتخاب رشته
تعداد بازدید: 288  |   نسخه چاپي | منبع
کلمات کلیدی: انتخاب رشته، رشته اصلی دانشگاهی، انتخب رشته اصلی دانشگاهی